Những mái ấm bài chòi: Tình yêu nghệ thuật truyền thống gắn kết gia đình và cộng đồng

Bài chòi, loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian gắn với không khí hội hè, không chỉ là một nét đẹp văn hóa của các vùng đất miền Trung, mà còn trở thành sợi dây kết nối gia đình, nuôi dưỡng tình yêu quê hương trong từng mái ấm. Tại nhiều địa phương phía Đông tỉnh, những gia đình đam mê bài chòi đã biến niềm đam mê này thành điểm tựa cho hạnh phúc, thắp sáng mạch nguồn văn hóa trong cuộc sống hàng ngày.

Trong số những gia đình gắn bó với bài chòi, cái tên Nghệ nhân ưu tú Trần Hữu Phước và nghệ nhân Lê Thị Hoa (cùng sinh năm 1968) luôn được nhắc đến. Họ là những giọng ca vang lên giữa mênh mông sóng nước Cù Lao Xanh (xã Nhơn Châu), và ít ai biết rằng chính những câu hát mộc mạc ấy đã se duyên, nối kết họ thành một đôi vợ chồng gắn bó, cùng chung tay gìn giữ di sản cha ông.

Cả ông Phước và bà Hoa đều sinh ra và lớn lên trên đảo, được nuôi dưỡng trong những làn điệu bài chòi. Từ khi còn trẻ, họ đã gặp nhau trong đội văn nghệ xung kích của xã và từ tình yêu chung với bài chòi, họ trở thành bạn diễn, rồi dần dần trở thành vợ chồng, cùng nhau giữ lửa cho loại hình nghệ thuật truyền thống này.

Bài chòi lan tỏa trong từng mái ấm

Ở đất liền, vợ chồng Nghệ nhân ưu tú Phạm Thị Phương Nga và anh Nguyễn Đình Đa (phường An Nhơn Nam) cũng là một cặp đôi nổi tiếng với tình yêu bài chòi. Đặc biệt, chị Nga là người bén duyên với bài chòi trước, còn anh Đa lại là một trong những học trò đầu tiên của chị, rồi dần trở thành bạn diễn ăn ý. Cặp đôi này không chỉ đứng chung sân khấu, mà còn truyền dạy bài chòi cho thế hệ trẻ, mở ra địa chỉ văn hóa cho thanh thiếu niên trong vùng.

Tại xã Tuy Phước, chị Huỳnh Thị Điệp (SN 1972) cũng đến với bài chòi nhờ… chồng. Khi huyện tổ chức phục dựng và tập huấn hô hát bài chòi, anh Trần Đình Dư (SN 1973) được cử tham gia. Chị Điệp ban đầu chỉ đi theo ủng hộ chồng, nhưng dần dần, chị đã bị cuốn hút bởi vẻ đẹp mộc mạc và ý nghĩa sâu sắc của bài chòi. Giờ đây, chồng chị trở thành người dẫn dắt, giúp chị gắn bó lâu dài với loại hình nghệ thuật này.

Ở Cù Lao Xanh, gia đình ông Phước và bà Hoa đã tiếp tục truyền lửa đam mê bài chòi cho thế hệ sau. Con trai Trần Huệ Thiện từ nhỏ đã quen thuộc với tiếng trống chầu, câu thai, và giờ đây anh đã trở thành một hiệu trẻ, góp phần nối dài ngọn lửa đam mê của gia đình. Không chỉ biểu diễn, gia đình ông Phước còn thành lập CLB bài chòi nhí tại trường học, thu hút hàng chục thiếu nhi tham gia. Các em được đưa đi giao lưu, biểu diễn, giúp các em tự tin hơn và yêu mến bài chòi như một phần không thể thiếu trong cuộc sống.

Ông Phước chia sẻ: “Chúng tôi mong con cháu không chỉ biết nghe mà còn biết hô hát, để mai này tiếng bài chòi vẫn vang vọng ở quê hương.”

Còn bà Hoa, với tấm lòng yêu nghề, cũng tâm sự rằng: “Đã là đam mê thì đường sá chẳng đáng bận tâm. Niềm vui lớn nhất của người nghệ nhân là được hô hát, phục vụ khán giả, trân trọng từng cơ hội mang tiếng cười, niềm vui đến với bà con và du khách.”

Nghệ thuật bài chòi gắn kết cộng đồng

Cả gia đình nghệ nhân Phạm Thị Phương Nga và Nguyễn Đình Đa không chỉ đứng chung sân khấu mà còn truyền dạy cho lớp trẻ tại địa phương, trở thành điểm đến văn hóa nơi các thanh thiếu niên tìm hiểu và nuôi dưỡng tình yêu với bài chòi.

Ở Tuy Phước, gia đình chị Điệp và anh Dư cũng thường xuyên tham gia các chương trình cộng đồng. Niềm đam mê với bài chòi đã lan tỏa sang con gái Trần Thị Như Long (13 tuổi), người vừa giành giải Diễn viên triển vọng tại Liên hoan Hội đánh bài chòi dân gian huyện năm 2024.

Chị Điệp chia sẻ: “Xem ba mẹ tập luyện, con cũng bắt chước hô theo. Lúc đầu chỉ chơi cho vui, rồi dần cháu thuộc câu, biết chuyển làn điệu. Thấy con thích, chúng tôi đưa đi diễn cùng, coi như cách vừa gắn kết gia đình.”

Từ những mái ấm nhỏ, tình yêu bài chòi đã được thắp sáng, nối dài và lan tỏa. Đó không chỉ là cách gìn giữ một loại hình nghệ thuật truyền thống, mà còn là sự tiếp nối mạch nguồn văn hóa, nơi gia đình trở thành chiếc nôi nuôi dưỡng và truyền lửa đam mê đến thế hệ mai sau.